Ongeacht of er mensen in mijn omgeving zijn die wel varkensvlees aan hun hond geven, voor mij is het simpel: géén varken. Niet rauw, niet gedroogd, niet gerookt, niet als wild zwijn, niet als paté, niet als leverworst. Gewoon niet. En dit is mijn bewuste keuze op basis van risico versus noodzaak.
In dit artikel leg ik uit waarom.
De ziekte van Aujeszky (pseudorabies)
Varkens kunnen drager zijn van de ziekte van Aujeszky, ook wel pseudorabies genoemd. Dat is een virusziekte die bij varkens voorkomt en officieel ook een meldingsplichtige dierziekte is binnen de Europese diergezondheidswetgeving.
De ziekte van Aujezsky (ZvA) wordt veroorzaakt door het Aujeszky-virus (ADV), ook wel Suid alphaherpesvirus 1 genoemd. Het virus is vernoemd naar de Hongaarse dierenarts Aladár Aujeszky, die het virus in het jaar 1902 wist aan te tonen bij onder andere een hond.
Alleen besmette varkens (inclusief wilde zwijnen) kunnen het virus overdragen.
Voor mensen blijkt deze ziekte niet zo heel spannend te zijn. Voor varkens zelf kan een infectie (met nadruk op kán) mild verlopen of zelfs onopgemerkt blijven, al geldt dit vooral bij volwassen dieren. In andere gevallen kunnen er wel ziekteverschijnselen optreden.
De klinische verschijnselen zijn afhankelijk van de virulentie van het virus en de leeftijd van het varken en kunnen variëren van subklinisch tot ernstig. Mogelijke symptomen zijn bijvoorbeeld hoge koorts, lusteloosheid, dyspneu, speekselen, braken en trillen.
Voor honden is dat een ander verhaal.
Bij honden verloopt een besmetting meestal acuut en ernstig, omdat het virus zich via zenuwbanen door het lichaam verspreidt en het zenuwstelsel aantast.
Neurologische klachten, extreme jeuk (ook wel ‘mad itch’ genoemd) en snelle achteruitgang komen vaak voor. Ook kan verlamming van de keelspieren optreden, waardoor slikken niet meer lukt. Honden gaan dan veel speekselen, wat de gelijkenis met rabiës verklaart.
Er is geen behandeling mogelijk. In de praktijk verloopt een besmetting bij honden vrijwel altijd fataal.
“Maar die ziekte komt niet meer voor in Nederland…”
Dat hoor ik vaker en ik snap ‘m. Nederland heeft officieel de status ‘vrij van de ziekte van Aujeszky’. Dat betekent alleen maar dat de ziekte in de commerciële varkenshouderij hier niet voorkomt, wat natuurlijk geweldig is. Alleen die status heeft echter alleen betrekking op gehouden varkens en zegt niets over wilde zwijnen, waarin het virus nog wel kan voorkomen.
Ook in veel Europese landen is de ziekte tegenwoordig grotendeels onder controle. Maar “onder controle” is niet hetzelfde als “nul risico”. Al formuleer ik dit misschien niet helemaal lekker, want in het leven is er natuurlijk nooit nul risico.
In dit geval betekent het in ieder geval dat het virus niet wereldwijd is verdwenen. Varkens kunnen nog steeds dragers zijn van het virus en dat geldt ook voor wilde zwijnen.
En we leven nou eenmaal in een tijd waarin vlees niet altijd lokaal is en de herkomst niet altijd zo transparant als we graag zouden willen zien. Voor mij is dat al voldoende redenen om geen varken te voeren aan mijn hond.
En vriezen of verhitten dan?
Een andere gedachte die ik regelmatig hoor: “maar dan vries ik het vlees toch in?!” Het probleem is dat invriezen geen betrouwbare manier is om dit virus uit te schakelen. Het kan namelijk lage temperaturen overleven. Dus bij rauw voeren blijft het risico bestaan.
Verhitten zou in theorie wel een virus kunnen inactiveren. Maar ik voer rauw. En juist in dat kader kies ik ervoor om geen risico te nemen met een diersoort waar dit specifieke risico aan kleeft. Daarom kies ik er zelf voor om varkensvlees in geen enkele vorm te voeren.
Waarom zou ik gokken als het niet nodig is?
Dat is eigenlijk de kern. Ik heb zoveel andere diersoorten waar ik veilig mee kan variëren. Basic krijgt bijvoorbeeld rund, lam, waterbuffel, geit, eend, gans, kalkoen, struisvogel, konijn, kwartel, kip en parelhoen. Het aanbod voor hem is groot genoeg om een gevarieerd menu samen te stellen zonder varkensvlees. Dus waarom zou ik dan een diersoort toevoegen waar een (hoe klein ook) potentieel fataal risico aan kan hangen?
Voor mij voelt dat simpelweg niet logisch. Niet als ik weet hoeveel alternatieven er tot onze beschikking zijn.
Is varkensvlees slecht voor honden?
Nee. Ik zeg niet dat varkensvlees per definitie slecht is. Dit is voor mij puur een risicobeoordeling binnen het kader van rauw voeren. Sommige mensen voeren het wel, zeker als het om verhit vlees gaat of wanneer zij de herkomst volledig vertrouwen. In landen zoals de Verenigde Staten wordt varkensvlees bijvoorbeeld vrij veel gebruikt in rauwe voeding voor honden. Dat is hun keuze.
Mijn keuze is eenvoudiger: als ik twijfels heb en het niet noodzakelijk is, dan laat ik het weg.
Wie mijn manier van werken kent, weet dat ik hou van de basis en van Basic haha. Van gezond boerenverstand. Van kijken naar wat nodig is en wat niet. Ik voer altijd vanuit een bewuste afweging. En juist daarom is dit onderwerp voor mij geen discussiepunt. En als er genoeg andere diersoorten zijn die ik met een gerust hart kan voeren, waarom zou ik dan een risico nemen dat ik ook gewoon kan vermijden?
Dus voor mij is het simpel: geen varken.
Mocht je overwegen om varkensvlees aan je hond te geven, dan is het misschien de moeite waard om je af te vragen of je dat na het lezen van dit artikel nog steeds wilt doen.
Enjoy Raw feeding – maar als het aan mij ligt, zonder varken 🙂
