Gemak dient de mens.. of in ieder geval, het dient mij! Want hoe graag ik ook zelf groenten fermenteer, soms wil ik gewoon iets dat kant-en-klaar is, maar wél van goede kwaliteit. Na meer dan twaalf jaar groentehapjes te hebben gemaakt voor mijn hond, gaf mijn bioresonantie aan dat mijn hond klaar is voor een upgrade: gefermenteerde groenten. En zo kwam ik bij Bokashi.
Liefde voor fermentatie (maar weinig tijd)
Als het op fermentatie aankomt, ben ik een enorme fan. Die heerlijke zure smaken, van kefir tot kimchi en het idee dat je de darmen ermee kunt ondersteunen… love it. Ook voor honden kan gefermenteerde voeding een mooie aanvulling zijn. Investeer je in gefermenteerde voeding, dan zijn die dure probiotica-supplementen meestal totaal overbodig. Maar de realiteit is: fermenteren kost tijd. En die tijd heb ik vaak niet. Soms ben ik helemaal in de mood voor zo’n project, maar vaak ook gewoon niet.
Dus toen ik tijdens het struinen op het web Bokashi van Bio-Ron tegenkwam, was mijn interesse meteen gewekt. Het zou gemaakt zijn van grondstoffen uit gecertificeerde biologische en biologische-dynamische teelt. En zodra ik het woord biodynamisch zie staan, heb je mijn aandacht. Tegelijkertijd vind ik het jammer dat niet álle ingrediënten biologisch-dynamisch zijn en het daardoor geen Demeter-keurmerk draagt; dat zou voor mij het plaatje helemaal compleet maken.
Wat me verder aansprak: het is specifiek ontwikkeld voor vleeseters zoals honden, fretten en katten. Je hoeft dus in principe niet zelf te puzzelen of het geschikt is (al raad ik je nog steeds aan altijd zelf te checken of het past bij jouw dier). Zo ontdekte ik ook dat er twee varianten zijn, waarvan één granen bevat.
Mijn ervaring met Wilde Wolf en Bokashi
Ik besloot om voor de graanvrije variant te gaan en bestelde die bij Wilde Wolf om te proberen, een webshop die ik toevallig tegenkwam in mijn zoektocht. Er was meteen iets vertrouwds aan deze shop. Wat voor mij altijd telt, of wat ik in ieder geval erg waardeer: goede communicatie en een beetje persoonlijk contact op het moment dat je het niet verwacht (zoals op een zondag). En dat zat hier helemaal goed.
In het begin had ik namelijk wat twijfels over de geur van het product. Het rook voor mij iets wat chemisch en op de verpakking staat: “Bokashi kunt u geven zolang het fris zuur ruikt. Wanneer deze geur weg is of het onaangenaam ruikt, Bokashi niet meer geven als diervoeding“. Dus ja, ik dacht: ´paniek!´ en mailde Wilde Wolf daarom meteen.
Uit hun reactie bleek dat ik zeker niet de enige was met twijfel, vooral bij een eerste bestelling. En ja, mijn neus is nu eenmaal scherp, en ik was een beetje sceptisch. Maar ik besloot het toch een kans te geven, vooral omdat ik goed in contact stond met de klantenservice van Wilde Wolf. Daarnaast zeiden de mensen om mij heen, bij wie ik de pot onder hun neus had geschoven, dat er niks aan de hand was…
Wat ik prettig vond: ik kreeg direct netjes antwoord en ze boden zelfs aan om het terug te nemen als ik het echt niet vertrouwde. Dat gaf mij extra vertrouwen om het te proberen, ze staan blijkbaar echt achter het product. En nu ik het al een paar weken voer, is de geur heel anders, positief gezien. Bovendien is mijn hond er gek op en lijkt er tot nu toe goed op te reageren.
Sinds ik Bokashi geef, merk ik dat de maag van mijn hond rustiger is geworden en zijn ontlasting beter gevormd is. Dit soort “trager verteren” zie ik vaker bij oudere honden, omdat de spijsvertering na verloop van tijd gewoon wat minder soepel kan werken. De gefermenteerde ingrediënten in Bokashi lijken zijn vertering echt te ondersteunen. En voor een senior zoals de mijne, is dat echt een mega bonus.
Welke dosering houd ik aan?
De Bokashi meng ik samen met pens, dit houdt in dat ik Basic om de dag Bokashi geef. Mijn hond krijgt namelijk om de dag pens te eten. Betreft dosering staat er op de pot:
- honden van 0–10 kg: 1 à 2 theelepels per dag
- honden boven de 10 kg: 3 à 4 theelepels per dag
Zelf geef ik mijn hond van 30 kilo ongeveer één volle eetlepel per keer. Dat werkt hier perfect. Maar: dit is niet “de enige juiste” dosering. begin bij voorkeur met een lage dosering en bouw rustig op. Trek daar gerust één à twee weken voor uit.
Er zijn ook adviezen die uitgaan van 1-2 theelepels per 10 kg lichaamsgewicht, 3-4 keer per week. In een korter kuur wordt soms wat hoger gedoseerd. Ik zou zelf altijd zeggen: kijk vooral naar hoe je hond reageert. Ontlasting, gasvorming, buikgeluiden, jeuk/oor-gedoe en energie vertellen je snel of het ondersteunend is of te veel.
Bokashi vs Pens: twee wereldjes, allebei waardevol
Even een belangrijke side-note: Bokashi is geen vervanger voor pens! Dat lees ik op bepaalde websites, maar daar ben ik het niet mee eens. Voor wie het niet weet: vuile pens is een dierlijk product (ja, een beetje vies, maar super waardevol), en wordt juist gewaardeerd omdat het van nature enzymen en microben uit het herkauwersysteem kan bevatten.
Ik heb hier al eens een artikel over geschreven: Pens stinkt: Toch geef ik het. Dit is waarom.
Bokashi daarentegen is een gefermenteerde plantaardige massa, vaak op basis van groente- of kruidenresten, gefermenteerd met Effectieve Micro-organismen (EM). Het is dus simpelweg niet dezelfde bron van voedingstoffen als pens. En hoewel beide producten het darmmicrobioom kunnen ondersteunen, zijn het twee heel verschillende dingen met elk hun eigen functie. Pens biedt bijvoorbeeld dierlijke eiwitten en vetten (en die typische “pensfactor” waar veel honden op aan gaan), terwijl Bokashi juist een gefermenteerde plantaardige aanvulling is. Ze kunnen elkaar dus mooi aanvullen, maar het is absoluut niet hetzelfde. De één is voedend en opbouwend, de ander is meer activerend en ‘levend’.
Wat zit er eigenlijk in Bokashi?
Wat ik echt tof vind aan de Bokashi die ik gebruik, is dat het niet zomaar een pot groente- en kruidenmengsel is. De ingrediënten zijn echt goed doordacht.
Neem nou wortel: dat zit vol met bètacaroteen en kan het lichaam ondersteunen, bijvoorbeeld richting ogen, huid en weerstand. En los daarvan vind ik het gewoon een mooie “milde” basis: iets wat vaak vriendelijk valt in het lijf. Oh, en aardpeer is ook zo’n mooie: een bron van inuline, een prebiotische vezel die de goede bacteriën in de darmen voedt. Voor mij is dat ook precies waar het vaak begint: eerst rust en balans in de buik, dan volgt de rest.
Brandnetel is ook een fijne. Traditioneel wordt het veel gebruikt ter ondersteuning en bevat van nature allerlei mineralen (zoals ijzer). Ik zie het als een ingrediënt dat niet zo hard duwt, maar eerder ondersteunt en opbouwt. En dan hebben we rozenbottel, een vitamine C-bom die kan bijdragen aan de weerstand. Het geeft ook zo’n ‘frisse’ kwaliteit aan het geheel.
Luzerne (alfalfa) is rijk aan chlorofyl en calcium, en karwijzaad kalmeert de spijsvertering (dus dat maakt het geheel net wat vriendelijker voor de buik). Tijm is antibacterieel en ondersteunt de luchtwegen en darmen en ik vind het ook zo’n kruid dat het mengsel net wat actiever maakt, zonder dat het te heftig wordt.
Het fermentatieproces zelf wordt op gang gebracht door Effectieve Micro-organismen (EM), die kunnen bijdragen aan een gezond darmmicrobioom. En het rietsuikermelasse? Dat houdt het fermenteren actief. Het is een slimme mix van ingrediënten, die stuk voor stuk een functie hebben.
Waarom ik kies voor de variant zonder granen
Goed er zijn dus twee varianten Bokashi: eentje mét en eentje zónder granen. Ik heb bewust gekozen voor de graanvrije versie.
Dat heeft alles te maken met mijn overtuiging dat granen vaak geen ideale match zijn voor het hondenlichaam. Natuurlijk kunnen honden ook wat plantaardige materiaal verteren, maar hun systeem is vooral ingesteld op dierlijke eiwitten en vetten.
Het mooie is wel, fermentatie kan de verteerbaarheid van granen verbeteren. Dat is ook precies waarom Bokashi zo mega interessant is om te geven. Maar fermenteren verandert niet alles. Granen blijven meestal een flinke zetmeelbron, waardoor het zwaarder waardoor het bij sommige honden zwaarder kan werken in het lijf en moeilijker te verteren is. Denk aan aan spijsverteringsklachten zoals rommelige ontlasting of gasvorming, maar soms zie je ook klachten die (indirect) kunnen doorspelen zoals jeuk, oorproblemen of een systeem die sneller “aan” gaat staan. Zeker bij gevoelige of oudere honden wil ik die belasting zoveel mogelijk vermijden. (En heel praktisch: in de graan-variant zitten granen zoals gerst en spelt. Die zijn glutenhoudend. Fermentatie kan dingen wel zachter maken, maar je kunt er niet vanuit gaan dat dit “verdwijnt”.)
Dit is voor mij een reden om op dit moment niet voor de variant met granen te gaan: ik wil de kans op ‘gedoe’ zo klein mogelijk houden bij mijn ouder wordende hond. Graanvrij is voor mij simpelweg de meest rustige basis om te starten en te beoordelen wat Bokashi voor mijn hond doet.
Kleine nuance: Bokashi is “krachtig”, ook de graanvrije Bokashi. Het is en blijft een gefermenteerd product en kan daarom voor sommige honden best pittig zijn, zeker als de darmen gevoelig zijn. De reactie van de spijsvertering bepaald of het ondersteunend werkt of juist te veel is.
Bokashi bewaren: zo blijft het goed
Bokashi is een levend product en dat vraagt om een beetje zorg. Bewaar de pot zoveel mogelijk op een koele, droge plek, uit de zon en zorg ervoor dat de deksel goed dicht zit. Op deze manier kan het product zo stabiel mogelijk blijven zonder dat het uitdroogt. Gebruik daarnaast bij voorkeur altijd een schone lepel, om ‘gedoe’ of besmetting van buitenaf te voorkomen.
Als je het goed bewaart, blijft Bokashi maanden lang goed, ook nadat je de pot hebt geopend! Op de pot staat: ‘na het openen van de verpakking geheel opgebruiken binnen 3 maanden‘. Dat is een mooie richtlijn om je aan te houden.
En onthoud: de geur hoort dus friszuur te zijn, niet muf of beschimmeld. Vertrouw je het niet? Neem dan gewoon even contact op met de leverancier, die helpen je vast en zeker verder.
And last but nog least: Bio-Ron onder een andere naam
Nog een kleine update: Bio-Ron gaat sinds 1 juli 2025 verder onder de naam Natuly. De naam is een combinatie van nature en family, omdat ze geloven dat moeder aarde er niet alleen voor staat. Wat dit betekent voor jou? Niet veel, behalve dan dat je mag gaan wennen aan een nieuwe naam en uitstraling. Hun missie blijft gelukkig hetzelfde.
Enjoy happy raw feeding!
